ABD’de hükümet kapandı! Altın bir kez daha rekor kırdı!

Ons altın 3.895 dolarla rekor kırdı, gram altın da 5.208 lira ile rekorunu tazeledi. Peki ABD'de hükümetin kapanması ne anlama geliyor? Piyasaları gelecek günlerde neler bekliyor? İşte detaylar...

ABD’de Kongre ile Beyaz Saray’ın bütçe krizini çözememesi sonucu federal hükümetin kapanması, küresel piyasalarda güvenli liman talebini artırdı. Altın fiyatları bu gelişmelerin etkisiyle tarihi seviyelere yükseldi. Ons altın gece saatlerinde 3.875 dolara çıkarak rekor kırarken, sabah seansında 3.860 dolar civarında işlem görmüştü.

Saat 11.23 itibarıyla ise 3.895 dolar ile rekorunu tazeledi.

KÜRESEL BELİRSİZLİK GÜVENLİ LİMANA YÖNELTTİ

Hükümetin kapanmasıyla yüz binlerce federal çalışanın zorunlu izne çıkarılması ve birçok kamu hizmetinin aksaması, ABD ekonomisinin seyrine ilişkin kaygıları artırdı. Ekonomistler, uzun süren bir çıkmazın piyasaları daha da baskılayabileceğini belirtiyor. Bu tablo, yatırımcıların altına yönelmesine yol açtı.

FED'İN FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİ DE ETKİLİ OLDU

Altındaki yükselişte yalnızca siyasi belirsizlik değil, aynı zamanda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler de etkili oldu. Fed’in önümüzdeki aylarda faiz indirimine gidebileceğine dair beklentilerin güçlenmesi, altının cazibesini artırarak rekor seviyelerin görülmesini sağladı.

DOLAR ZAYIFLADI

Dolar endeksi yatırımcıların güvenli liman altına yönelmesiyle birlikte 97,83 seviyesinden 97,62'e düştü.

Serbest piyasada ons fiyatındaki yükselişin etkisiyle gram altın 5.208 lira ile rekorunu tazeledi. Kapalı Çarşı'da ise gram altın 5.318 lira ile rekor kırarken çeyrek altın da 8.670 liradan satılıyor.

Analistler, hem küresel belirsizliklerin hem de Fed adımlarına yönelik beklentilerin altın fiyatlarında oynaklığı artıracağını vurguluyor.

PİYASALARDA NELER OLACAK?

Kısa vadede volatilite ve risk primi baskısı muhtemel; ancak kapanma kısa sürerse piyasalar büyük ölçüde olayı “geçici fırtına” olarak değerlendirip toparlanma eğilimi gösterebilir. Uzun süren bir kapanma ise daha derin ekonomik sonuçlara ve global likidite-stres olaylarına yol açabilir.

Sermaye çıkışı riski: ABD risk primi artarsa, küresel yatırımcılar daha güvenli varlıklara (örneğin ABD Hazine tahvilleri, altın) yönelir; gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye çıkışları artabilir.

Döviz kuru baskısı: USD’nin değer kaybetmesi ya da volatilite artışı, TL gibi para birimlerinde oynaklığı artırabilir.

Kur üzerinden maliyet baskısı: Türkiye gibi ithalata bağımlı sektörlerde maliyetler dolar üzerinden belirleniyorsa, maliyet artışları yaşanabilir.

Dış ticaret / finansman maliyeti etkisi: ABD’de faiz beklentileri değişirse, küresel faiz eğrileri etkilenir ve dış finansman maliyetleri değişebilir.

Yatırımcı algısı / risk iştahı: Küresel risk iştahı azalırsa, gelişmekte olan ülkelerde hisse senetleri, döviz piyasaları ve borçlanma maliyetleri olumsuz etkilenebilir.

ABD'DE HÜKÜMET KAPANDI: YÜZ BİNLERCE ÇALIŞANA ZORUNLU İZİN

Kongre ile Beyaz Saray’ın bütçe anlaşmasına varamaması sonucu ABD’de federal hükümet resmen kapandı. Yaklaşık 750 bin çalışanın zorunlu izne çıkarılacağı belirtilirken, birçok kamu hizmeti durduruldu. Temel hizmetler devam edecek olsa da ekonomistler uzun süren bir çıkmazın yerel ekonomileri sarsabileceği uyarısında bulunuyor.

2019'DAN BU YANA BİR İLK

Ülkede salı gece yarısı itibarıyla 2025 mali yılı sona ererken, federal hükümete finansman sağlayacak bütçe üzerinde anlaşmaya varılamadı.

Federal kamu kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürmesini sağlayacak geçici bir bütçe tasarısının Kongre'den geçememesi, 2019'dan bu yana ilk kez hükümetin kapanmasına yol açtı.

ABD'de yeni mali yılın başlamasına saatler kala Senato, hem Demokratların hem de Cumhuriyetçilerin sunduğu geçici bütçe tasarılarını onaylamadı.

Senatörler, hükümete finansman sağlanmasını ve yaklaşık 1 trilyon dolarlık sağlık hizmetleri düzenlemesini içeren Demokratların desteklediği tasarıyı reddederken, Cumhuriyetçilerin desteklediği tasarı da yeniden oylamaya sunulsa da gerekli oy sayısına ulaşamadı.

ABD Temsilciler Meclisi, 19 Eylül'de federal hükümete 21 Kasım'a kadar finansman sağlanmasını öngören geçici bütçe tasarısını onaylamıştı ancak senato, Cumhuriyetçilerin sunduğu tasarıya onay vermemişti.

Demokratlar, sağlık sigortası sübvansiyonlarının süresinin uzatılmasını ve Medicaid kesintilerinin geri alınmasını talep ederken Cumhuriyetçilerin tasarısına destek vermeyi reddetmişti. Cumhuriyetçiler ise mevcut harcama düzeylerinde herhangi bir değişiklik içermeyen bir geçici bütçe tasarısında ısrar olmuştu.

BAŞKAN TRUMP'TAN KAPATMA AÇIKLAMASI

ABD Başkanı Donald Trump Salı günü yaptığı açıklamada, federal hükümetin muhtemelen kapanacağını, bu durumda çok sayıda çalışanı işten çıkarabileceklerini ifade etmişti. ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), federal hükümetin kapanması halinde yaklaşık 750 bin çalışanın ücretsiz izne çıkarılabileceği tahmininde bulunmuştu.

FEDERAL HÜKÜMETİN KAPANMASI NE ANLAMA GELİYOR?

Amerikan kanunlarına göre Kongre, 1 Ekim'de başlayıp 30 Eylül'de sona eren mali yıl için bütçeyi onaylayamazsa aranın geçici bütçelerle kapatılması gerekiyor. Geçici bir bütçenin de kabul edilemediği dönemlerde federal hükümet, harcama yetkisini kaybederek temel hizmetler dışındaki tüm faaliyetlerine ara veriyor. Bu süreçte, "temel" olmayan hizmetlerde görevli kamu çalışanları ücretsiz izne çıkarılırken, ABD ordusu, istihbarat kurumları, kamu hastaneleri, havaalanları ve hapishanelerde görevli personel çalışmaya devam ediyor. "Temel personel" kategorisinde yer alan bu çalışanlar, kapanma dönemlerindeki maaşlarını genellikle Kongre yeni bir bütçe geçirene kadar alamıyor.

HÜKÜMET EN SON TRUMP'IN İLK DÖNEMİNDE KAPANMIŞTI

Sorumlu Federal Bütçe Komitesi verilerine göre, 1981'den bu yana üç gün veya daha kısa süreli 10 kapanma yaşanırken, federal hükümetin operasyonlarını ciddi şekilde etkileyen 4 uzun süreli kapanma oldu. Ülkede en son "kapanma" ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk döneminde yaşanmıştı. Trump'ın Meksika duvarı için finansman içermeyen geçici bütçe tasarısını imzalamama restiyle ortaya çıkan bütçe krizi, Demokratların geri adım atmaması sonrasında federal hükümetin kısmen kapanmasıyla sonuçlanmıştı. Aralık 2018'de başlayarak Ocak 2019'da biten 35 günlük kapanma, ABD tarihinin en uzun süreli hükümet kapanması olmuştu.